Licówki, bonding, korony – co wybrać przy kompleksowej metamorfozie uśmiechu?

Kompleksowa metamorfoza uśmiechu to nie tylko „ładniejsze zęby na zdjęciach”. Chodzi o połączenie estetyki z funkcją: prawidłowy zgryz, wygodne gryzienie, zdrowe dziąsła i uśmiech, który pasuje do twarzy. Trzy najczęściej rozważane rozwiązania to licówki, bonding i korony protetyczne. Każde ma inne możliwości, trwałość i zakres ingerencji w ząb. Jak wybrać mądrze?

Bonding – szybka poprawa, mała ingerencja

Bonding polega na modelowaniu zęba kompozytem (materiał podobny do tego, którego używa się przy wypełnieniach). Sprawdza się, gdy chcesz:

• skorygować drobne nierówności i wyszczerbienia,
  
• zamknąć niewielkie przerwy między zębami,
  
• poprawić kształt pojedynczego zęba,
  
• delikatnie rozjaśnić uśmiech.
  

Plusy:

• mało inwazyjny (często bez lub z minimalnym szlifowaniem),
  
• szybki efekt – czasem w trakcie jednej wizyty,
  
• niższy koszt w porównaniu z licówkami i koronami.
  

Minusy:

• mniejsza trwałość i odporność na przebarwienia niż ceramika,
  
• po kilku latach zwykle wymaga odświeżenia lub wymiany,
  
• nie nadaje się do bardzo dużych przebudów czy mocno zniszczonych zębów.
  

Bonding jest świetny jako „lekka korekta” albo etap przejściowy, ale przy dużej metamorfozie uśmiechu zwykle nie wystarczy jako jedyne narzędzie.

Licówki – gdy ząb jest zdrowy, a problem to kształt i kolor

Licówki to cienkie „płatki” (najczęściej porcelanowe) przyklejane na przednią powierzchnię zęba. Można nimi:

• zmienić kolor zębów, których nie da się wybielić,
  
• skorygować kształt, długość, szerokość,
  
• zamknąć przerwy, wyrównać linię uśmiechu,
  
• zamaskować stare przebarwienia, pęknięcia szkliwa.
  

Plusy:

• bardzo wysoka estetyka – naturalny połysk i przezierność,
  
• odporność na przebarwienia (kawa, herbata, wino),
  
• przy dobrze zaplanowanej metamorfozie – długotrwały efekt.
  

Minusy:

• wymagają najczęściej oszlifowania przedniej warstwy szkliwa,
  
• nie wzmocnią bardzo zniszczonego zęba (z dużymi wypełnieniami),
  
• potrzebują dobrej higieny i regularnych kontroli.
  

Licówki idealnie sprawdzają się u osób, które mają w miarę zdrowe zęby, ale nie są zadowolone z ich wyglądu: koloru, kształtu, proporcji. Przy kompleksowej metamorfozie często obejmują 6–10 zębów w strefie uśmiechu.

Korony – gdy licówka to za mało

Korona protetyczna „obejmuje” ząb dookoła jak czapka. Stosuje się ją, gdy:

• ząb jest mocno zniszczony próchnicą,
  
• po leczeniu kanałowym zostało mało własnej tkanki,
  
• potrzebne jest jednoczesne wzmocnienie i upiększenie zęba,
  
• dochodzi korekta zgryzu i wysokości zębów.
  

Plusy:

• bardzo dobre wzmocnienie mechaniczne zęba,
  
• szerokie możliwości estetyczne (ceramika, cyrkon),
  
• możliwość odbudowy zębów, które dla licówek są już „za słabe”.
  

Minusy:

• większa ingerencja – ząb trzeba oszlifować z każdej strony,
  
• wymagają stabilnego podłoża (lub implantu, jeśli zęba już nie ma),
  
• plan leczenia jest bardziej złożony i zwykle dłuższy.
  

Przy dużych metamorfozach, gdy w grę wchodzą stare wypełnienia, starte zęby, leczenie kanałowe, często łączenie koron z licówkami i ortodoncją daje najlepszy, stabilny efekt.

Co wybrać przy kompleksowej metamorfozie?

Zamiast pytać „co lepsze?”, warto podejść do tematu etapowo:

1. Diagnostyka i plan – zdjęcia, skany, analiza zgryzu, ocena stanu dziąseł.
   
2. Ustalenie priorytetów – estetyka vs odbudowa funkcji (gryzienie, ścieranie, bóle stawów skroniowo-żuchwowych).
   
3. Propozycja miksu rozwiązań:
   
   • bonding tam, gdzie potrzeba drobnej korekty,
     
   • licówki na zdrowych zębach w strefie uśmiechu,
     
   • korony tam, gdzie ząb wymaga wzmocnienia.
     
4. Cyfrowe projektowanie uśmiechu (DSD) – przymiarka „na ekranie” i w ustach (mock-up), zanim cokolwiek zostanie na stałe oszlifowane.
   

Najlepsze metamorfozy powstają nie wtedy, gdy wybiera się jedno „ulubione” narzędzie, ale gdy lekarz korzysta z pełnej palety możliwości, dopasowując je do konkretnego pacjenta.

Profesjonalne metamorfozy uśmiechu z wykorzystaniem licówek, bondingu, koron oraz cyfrowego projektowania uśmiechu znajdziesz na stronie Dental Fraternity.